Kendiyle Uyuşmazlık Nedir?

Kendiyle Uyuşmazlık Nedir?

Bahçe Bitkileri Terimleri

Bazı çiçek tomurcuklarında sadece çiçekler bulunur. Bu tomurcuklara “ basit tomurcuk ” denir


Bazı çiçek tomurcuklarında çiçekli sürgünler oluşmaktadır. Bu tomurcuklara da “ karışık tomurcuk ” denilmektedir.


Çiçek ve yaprakların bir arada olduğu bu tomurcuklarda, ayvada olduğu gibi bir tek çiçek, ya da elma, armut ve kivide olduğu gibi 5–8 çiçek bulunmaktadır.


Çiçek tablası üzerinde dıştan içe doğru çanak yapraklar, taç yapraklar, erkek organlar ve dişi organ bulunur.


Taç yaprakların oluşturduğu halkaya taç (corolla) denir.


Bazı çiçeklerde, fındık, ceviz ve Antep fıstığının dişi çiçeklerinde olduğu gibi, taç yapraklar bulunmaz. Corollası olmayan çiçeklere “apetalous” denir.


Böyle çiçeklerin çiçek örtüsüne “perigone” ve perigonu oluşturan her bir yaprağa da “tepal” denir. 


Dişi organ tepecik (sitigma), dişicik borusu (style) ve yumurtalık (ovary) olmak üzere 3 kısımdan oluşur.


Bir çiçekteki dişi organların hepsine “gynoecium” denir.


Domates, biber, bezelye gibi sebze türleri ile kayısı, erik, kiraz gibi sert çekirdekli meyve türlerinde yalnız bir tane; çilek, ahududu ve böğürtlende ise çok sayıda dişi organ bulunmaktadır. 

 

Çanak yaprak, taç yaprak, erkek ve dişi organların hepsine sahip çiçeklere tam veya eksiksiz (complete) çiçek; bunlardan bir veya birkaçı olmayan çiçeklere taç veya çanak yaprakları olmasa bile, kusursuz (perfect) çiçek denir.


Yalnız erkek veya yalnız dişi organı olan çiçeklere ise kusurlu (inperfect) çiçekler denir


Hem erkek hem de dişi organı olan kusursuz çiçekler iki eşeyli veya iki cinsli(erdişi, erselik, monoklin, hermafrodit (bisexual) çiçekler denir.


Domates, biber, patlıcan gibi sebze türleri ve elma, armut, erik, şeftali, portakal gibi meyve türleri erselik çiçeklere sahiptirler


Eğer erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde ise bu bitkilere bir evcikli (monoecious, monoik) bitkiler denir. Fındık, ceviz, pikan, kestane, dut, kavun, karpuz ve hıyar monoik bitkilerdir.


Bitkilerin generatif fazdan vegetatif faza geçerken soguklanma ihtiyacına “Vernelizayon” denir.


Erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı bitkilerde bulunuyorsa bu bitkilere de iki evcikli (dioecious, dioik) bitkiler denir.


Erkek çiçekleri taşıyan bitkilere erkek (androecious), dişi çiçekleri taşıyanlara da dişi (gynoeceious) denir.


Antep fıstığı, hurma, incir, papaya, kivi, ıspanak ve kuşkonmaz dioik bitkilerdir.
Erkek organ başçığında olgunlaşan çiçek tozlarının (polen)  dişicik tepesi üzerine taşınmasına “tozlanma” denir.


Rüzgârla tozlanan bitkilere ”anemophyl” bitkiler denir. Bu bitkiler genellikle bir cinsli çiçeklere sahiptirler.


Fındık, ceviz, pikan, dut, kestane gibi monoik; hurma ve Antep fıstığı gibi dioik türler anemophyl’dirler.


Bahçe bitkilerinde tozlanma, çiçek yapısına göre, rüzgârla ve böceklerle gerçekleşmektedir. Böceklerle tozlana bitkilere “entomophyl” bitkiler denir


Bitkiler  “kendiyle tozlanan” ve “yabancıyla tozlanan” lar diye sınıflandırırlılar. Dişi organların aynı çeşide ait çiçeklerin çiçek tozları ile tozlanmasına “kendiyle tozlanma”, aynı türe (veya başka bir türe) ait başka bir çeşidin çiçek tozları ile tozlanmasına da “yabancıyla tozlanma” denir.


Erkek ve dişi organların aynı zamanda olgunlaşmalarına “homogamy” farklı zamanlarda olgunlaşmalarına “dichogamy” denir.


Dichogamy gösteren bitkilerde erkek organların dişi organlardan önce olgunlaşmasına “protandry”, dişi organların erkek organlardan önce olgunlaşmasına da “protogeny” denir

Arılar kovanlarından  10 santigrat derece altındaki sıcaklıklarda, yağışlı ve saatte 25–40 km den daha hızlı esen rüzgârlı havalarda çıkmazlar.


Eşey organların yapısal (morfolojik) noksanlıkları veya yetersizlikleri nedeniyle oluşan kısırlıklara “morfolojik kısırlık” denir.


Eğer bir bitkinin çiçek tozları, kendi dişi çiçeklerini veya aynı çeşide ait diğer bitkilerin dişi çiçeklerini dölleyemiyorsa buna “kendiyle uyuşmazlık” bir çeşidin çiçek tozları aynı tür içindeki diğer bir çeşidi dölleyemiyorsa buna da “birbiriyle uyuşmazlık” denir.


Döllenme olmadan tohumsuz meyve oluşumuna “partenocarpy” ve bu şekilde oluşan meyvelere de “partenocarp” meyve denilmektedir. Muz, armut, portakal, Trabzon hurması, yenidünya, incir gibi bazı meyve türleri ve hıyar, patlıcan gibi sebze türlerinde partenokarpik meyve oluşumu görülmektedir. Kayısı, erik, şeftali, kiraz ve vişne gibi sert çekirdekli meyve türlerinde partenogarpi görülmez.


Tüm sebze türleri gelişme, meyve ve yaprak kalitesi açısından %60- 80 civarındaki nemden hoşlanırlar.


Bitkilerin ışıklanma süresine verdiği tepkite “Fotoperyodizm” nedir


Bitkilerin yapraklarından buharlaşma şeklinde oluşan sıvı(nem) kaybına "Transprayon" denir.


Suyun topraktan sıcakların artmasıyla buhar olarak çıkmasına "Evaporasyon" denir.


Bahçe bitkilerinde ilk çiçeklerin oluşumu veya generatif olgunluğa geçiş sürecindeki verimsis süreye "Gençlik kısırlığı" denir.

Bundan Sonra Ne Yaprak İstersiniz

Sonraki Konu [»]

Bağ Yetiştirme Tekniği

[«] Önceki Konu

Bögürtlen Ve Ahududu Yetiştiriciliği

Yorum Yap

Yorumlar

Ziraattube
  • Ziraattube
  • admin@ziraattube.com
  • 03.09.2015

Bu konu hakkında merak ettiklerinizi sorun cevaplayalım.

Hiç yorum yok! Bu konu hakkında ilk yorumu siz yapın.
NE ARAMISTINIZ ?
SEDEF TARIM
SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Kategori Sayısı (26)
  • İçerik Sayısı (3708)
  • Yorum Sayısı (13)