Bitki Besleme » Azotlu Gübreler

Azotlu Gübreler Bitkiler için mutlak gerekli gübrelerden en önemlisi azotlu gübrelerdir. Toprakta bulunan azot miktarı bitkilerin sağlıklı olarak büyümesi, kaliteli ve yüksek oranda mahsul vermesi için yeterli değildir. Bu bakımdan bitkinin ihtiyacı olan azotun, azotlu gübrelerle toprağa verilmesi gerekmektedir. Türkiye topraklarının %93 ünde azot yeterli seviyede değildir. Bitkiler azot ihtiyacını daha çok am...

Azotlu Gübreler

  • AZOTLU GÜBRELER

Bitkiler için mutlak gerekli gübrelerden en önemlisi azotlu gübrelerdir. Toprakta bulunan azot miktarı bitkilerin sağlıklı olarak büyümesi, kaliteli ve yüksek oranda mahsul vermesi için yeterli değildir. Bu bakımdan bitkinin ihtiyacı olan azotun, azotlu gübrelerle toprağa verilmesi gerekmektedir. Türkiye topraklarının %93 ünde azot yeterli seviyede değildir. Bitkiler azot ihtiyacını daha çok amonyum (NH4) ve nitrat (NO3) formundaki azot kaynaklarından temin ederler. Bütün azotlu gübreler toprağa uygulandıklarında parçalanarak amonyum veya nitrata dönüşürler. Bütün azotlu gübrelerin ham maddesinin amonyak olması ve toprağa uygulandıklarında da parçalanarak amonyum ve nitrata dönüşmesi nedeniyle, herhangi bir azotlu gübre ile bitkinin azot ihtiyacını karşılamak mümkündür. Ancak bu gübrelerin yetiştirilen bitki çeşidine, iklim ve toprak özelliklerine bağlı olarak birbirine tercih edilen yönleri vardır.

Azotlu gübrelerden,

  1. AS (amonyum sülfat) taki azot formu, Amonyum (NH4), 
  2. AN %33 (amonyum nitrat) ve CAN %26 gübrelerindeki azot, hem amonyum (NH4), hem de Nitrat (NO3) formunda,
  3. Üre gübresinde azot formu Amid (NH2) formunda olup bitkilerin hemen alabileceği formda değildir.

Azotlu gübreler, üst gübre olarak bilinir. Toprağa verildikten sonra ısı ile buharlaşma veya sulama suyu ile beraber toprağın alt  katmanlarına taşınma riski vardır. Bu nedenle azotlu gübrelerin, bitkinin ihtiyaç duyduğu dönemden önce verilmesi, gübre kaybına yol açar. Eğer azotlu gübre, serpme usulü veriliyorsa toprağa karıştırılmalıdır. Aksi halde buharlaşıp kaybolabilir ve bitkiye yararı azalır.
Azotlu gübreler toprağa her yıl verilmelidir. Azotlu gübrelerin,

     1/3’ü ilkbahar toprak hazırlığında,
     1/3’ü çapalama sırasında ve
     1/3’ü de ilk sulama ile toprağa verilmelidir.

Toprak yüzüne saçılıp günlerce kalan yada çok az bir yağışla toprağa atılan gübrenin, amonyak halinde buharlaşması olacağından etkinliği azalır.
Bitkinin ihtiyaç duyduğu azotlu gübrelerin yeterli miktarlarda ve usulüne uygun olarak verilmesi, yüksek oranda ve kaliteli ürün elde etmenin temel şartlarındandır. Ancak azotlu gübrelerden beklenen faydanın sağlanabilmesi için bu gübrelerin özelliklerinin iyi bilinmesi gereklidir.


  • Özetle Azotlu Gübreler

  1. Kök teşekkülünü,  bitkinin gelişmesini  ve  büyümesini sağlar,
  2. Bitkilerin olgunlaşmasını çabuklaştırır.
  3. Mahsulün kalitesini yükseltir.
  4. Dane dökümünü önler, verimi çoğaltır.
  5. Daneler olgun olur.

  • Azotlu Gübrelerin Eksikliğinde Ortaya Çıkan Problemler

Bitkiler için hayati önemi olan azotun yeterli derecede temin edilemediği durumlarda bitkide bazı noksanlık belirtileri ortaya çıkar. Yeteri kadar azot alamayan bitkilerde yapraklar küçülür, dallar zayıf olur ve yukarı doğru büyür, yan sürgünler azalır. Yapraklar ilk önceleri solgun ve sarı-yeşil bir renktedirler. Yapraklardaki bu sararmalar önce yaşlı yapraklarda ortaya çıkar. Azot noksanlığının devam etmesi durumunda yapraklar sararıp kahverengine döndükten sonra kururlar. Yaprak ayasındaki bu renk değişiklikleri yaprak damarlarında da aynen görülür.

 

  1. Diğer elementlerinin bitki tarafından yeterli derecede alınıp – alınamamasına tesir eder.
  2. Protein ve enzimlerin sentezi yavaşlar. Bitkinin gelişmesi durur, bitki bodur kalır.
  3. Bitki bazen kırmızımtırak bir renk alır.
  4. Verim düşer.
  5. Hububatta sapa kalkma başlangıcında olursa yapraklar açık yeşil bir renk alır. Saplar ince ve zayıf, başaklar kısa kalır ve taneler iyi olgunlaşmaz.

 

Yetersiz azot bitki gelişmesi üzerinde nasıl olumsuz etki yaparsa, aşırı miktarlarda azot uygulamaları da bitki gelişmesini olumsuz yönde etkiler. Bu durum hem üretimin düşmesi hem de gübre masrafını gereksiz yere artırmış olması bakımından arzu edilmez. Azotlu gübrelerin bitki gelişmesi üzerine etkileri çok bariz ve hızlı olduğu için, noksanlık belirtileri görüldüğünde yeterli miktarlarda uygulanan azotlu gübrenin bitki gelişmesi üzerindeki etkisini hemen görmek  mümkün olduğu gibi, aşırı miktarlarda azotlu gübre uygulamalarının olumsuz etkisi de belirgin bir şekilde ortaya çıkar. Fazla miktarlarda azotlu gübre uygulanan bitkilerde toprak üstü aksamı çok hızlı büyür. Bu bitkilerde hücre çeperleri ince olur ve fazla azotlu gübre uygulanan bitkiler fazla miktarlarda su ve az miktarda kuru madde ihtiva ederler. Bun durumdaki bitkiler körpe yapılı olurlar ve hastalıklara daha kolay yakalanırlar. Gereğinden fazla azot uygulanan şeker pancarında, şeker oranı azalır. Hububatta ise yatmaya sebep olduğu gibi, kışlık bitkilerin dona karşı mukavemeti azalır.


  1. Gübre fazla kullanıldığı için maddi kayıp oluşur.
  2. Bitki süratle büyür, ekinler yatar. Üründen ziyade sap verimi olur.
  3. Dokular ve hücre zarları gevşek teşekkül eder.
  4. Bitkinin kuraklığa, soğuğa, hastalık ve zararlılara karşı mukavemeti azalır.
  5. Meyveler kalitesiz olur. (Kalın kabuklu, sünger gibi ve dayanıksız olur.)


  • Azotlu Gübre Çeşitleri

Amonyum sülfat %21
Genellikle beyaz renklidir, toz şekere benzediği için “şeker gübre” diye de adlandırılır. Beyaz veya diğer renklerde olabilir fakat  renk farklılığının bitki üzerindeki etkisinde değişiklik olmaz. Kireçli topraklarda güvenle kullanılabilir. Azotlu gübreler içinde kükürt içeren tek çeşittir.

Üre %46
Üre içindeki azot, diğer azotlu gübrelerden daha çoktur. Üre gübresinin %46’sı azot bitki besin maddesidir. Üre bütün bitkilere, her dönemde uygulanabilecek bir gübredir. Fakat fazla verilmesi gerekiyorsa kullanılacak üre miktarı birkaç defada uygulanmalıdır. Toprağa verildikten sonra hemen karıştırılmalıdır. Aksi takdirde toprak yüzeyinde kalan gübrede azot kaybı/uçması olabilir.

Amonyum Nitrat %33
Amonyum nitrat gübresi,  kireçli (CAN %26) ve saf halde (AN %33) olmak üzere iki ayrı türde piyasada satılır. Kireçli olanı yaklaşık olarak  %26 oranında saf azot besin maddesi içerir ve bu, kalsiyum amonyum nitrat gübresi olarak bilinir. Saf amonyum nitrat  ise min. %33 azot içerir.  Amonyum nitrat gübresinin bitkilere etkisi hem çabuk, hem de devamlıdır. Ekim zamanı kullanılabileceği gibi, bitki gelişiminin belirli dönemlerinde de başarı ile uygulanabilir. Yoğun yağış alamayan topraklarda üst gübre olarak  CAN %26 yerine AN %33 kullanılmalıdır, çünkü topraktaki nem AN %33 gübresini eritebilmektedir.

 

  • Azotlu Gübre Kullanımıyla İlgili Olarak,
Azotlu gübreler arasında mahsule fayda yönünden fazla bir farkın bulunmadığı şeklindeki genel kanaate rağmen aşağıdaki hususların göz önünde bulundurulması gerekmektedir.  

  1. Çay bitkisi için amonyum sülfat tercih edilen bir gübre olmakla beraber, bölge toprakları pH'larının çok düşük olması ve amonyum sülfat gübresinin de asit karakter göstermesi nedeniyle, amonyum nitrat gübresi tercih edilmelidir.
  2. Çeltik tarımında amonyum sülfat kullanılmalıdır, bulunmazsa ikinci tercih Üre %46 olmalıdır. Amonyum nitrat gübresi çeltik ziraati için uygun değildir.
  3. Üre tercihen yağışlı bölgelerde kullanılmalıdır; geçit ve kurak bölgelerde için de uygundur. Sonbaharda, ilkbaharda veya yaz aylarındaki azot ilaveleri için kullanılabilir. Kurak bölgelerde yağışlardan önce toprağa gömülmek veya karıştırılmak suretiyle tatbik edildiği taktirde gübredeki azot kaybı en düşük bir düzeye indirilmektedir.


  • Azotlu Gübrelerin Verilme Zamanı

Tahıllar : Tahıllarda, ekimle birlikte A.Sülfat ve Üre gibi yıkanmak suretiyle topraktaki kaybı daha az olan azotlu gübreler kullanılır. Kardeşlenme döneminden önce özellikle CAN, bu gübrenin tedarik edilmemesi halinde ise yağışlardan önce olmak üzere ÜRE gübresi kullanılmalıdır. Buğday ziraatının geniş ölçüde yapıldığı yerlerde kurak giden yıllarda ikinci azotlu gübre kullanımından vazgeçilmesi gerekir. Derin yapılı iyi nadas edilmiş topraklarda yağışın normal gittiği yıllarda yeterli miktarda  azotlu gübre kullanmak şarttır.

 

Meyveler : Meyve ağaçlarında azot noksanlığı görüldüğünde çiçeklenmeden önce ve sonbaharda %0,5-1.0  konsantrasyonda ÜRE hazırlanarak püskürtme şeklinde ağaçlara verilebilir. Yine meyve ağaçlarında azot noksanlığını gidermek için, azotlu gübre, ağaç tacı altındaki (gövdenin 0,5 m. çevresindeki saha hariç tutulmak  suretiyle) satha serpilip, tırmık veya çapa ile toprağa karıştırılır.

Ayrıca meyve ve narenciye bahçelerinde sıra  aralarının traktör ile işlenmesi mümkün olan hallerde

       1. yıl kuzey-güney doğrultusundaki sıralara,
       2. yıl doğu- batı doğrultusundaki sıralara toprak işleme esnasında verilebilir.

 

Bağların gübrelenmesinde
Azotlu gübrelerden A.Sülfat ve CAN’ ın yarısı Şubat veya Mart Aylarında yapılan toprak işlemesi sırasında, ÜRE gibi  Azotlu gübreler ise ilk çapadan önce verilmelidir.

 

Sebzeler : Sebzelerde vegetasyon dönemleri dikkate alınarak l veya 2 defa verilebilir.
Verilecek azotlu gübrenin yarısı tercihen A.Sülfat halinde dikimden I5 gün sonra, II. Yarısı ise meyve bağlandıktan sonra, gövdeden 5-10 cm. yana atılarak toprağa hafifçe karıştırılır.

Bostan (kavun,karpuz) tarımında verilecek azotlu gübrenin yarısı ekim anında ocak sıralarında yanına uygulanmalı ve ekim yapılmalıdır. II. Yarısı ise çapadan önce ocakların etrafına serpilmeli veya sıraların yanına verilmelidir.

Ekleyen : Admin Bitki Besleme Okunma : 25630 Eklenme : 16.05.2011
Bu Konu Hakkında Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?







  • Cengiz Erkan dedi ki...
  • 3 ay önce

ben kekik yetiştiricisiyim hangi gübreyi kullanmalıyım saygılar

[1/1] 1
Bitki Besleme - Kategorisine Yeni Eklenen Konular
Biyolojik Gübrelerin Uygulama Yöntemleri

Biyolojik Gübrelerin Uygulama Yöntemleri

Biyolojik gübrelerin uygulama yöntemlerinde söz konusu mikrobiyal gübreyi temsil eden mikroorganizmaların saf kültürü pH toprağı veya haolm kili ile belirli oranda karıştırılarak toprağa ilave edilir.

Yeşil Gübreler

Yeşil Gübreler

Yeşil gübre bitkileri eğer baklagilerden bir bitki ise toprağa organik madde yanında atmosferden fikse edilen azotta katılmış olur. Yeşil gübreleme bu bitkilerin yetişmeleri, toprakta ayrışmaları ve sonraki bitkinin yetişmesi için yeterli miktarda su bulunduğu koşullarda etkilidir. Kuru tarımın uygulandığı kurak ve yarı kurak tarım bölgelerinde ...

Yaprak Gübresi

Yaprak Gübresi

Yapraklardan özellikle N, P, K gibi makro besin elementlerinin püskürtülerek verilmesi pek ekonomik ve yaygın değildir. Zira yaprakların absorbsiyon hızları son derece düşüktür ve bitkinin ihtiyaç duyduğu besin elementi yanında son derece sınırlı kalır. Gerçi son yıllarda topraktan gübrelemeye destek olarak özellikle üre uygulaması yaygınlaşmakt...

Kompost Gübreler

Kompost Gübreler

Kompostlar bağlar, bahçeler, yeşil alanlar gibi tarımsal faaliyet alanlarının tamamında organik madde ve bitki besin maddesi kaynağı olarak kulanılırlar. Ahır gübrelerinin kullanılma şekli ile benzerlik göstermekle beraber, ağır killi topraklar için kaba yapılı taze kompostlar önerilirken, hafif kumlu topraklar için ise ince olgun kompost önerilir.

Mikorizalar

Mikorizalar

Mikoriza bitki köklerinin belirli mantar türleri ile arasındaki karşılıklı yasam seklidir. Bu işbirliğinde mikoriza bitkiden C, bitki ise mikoriza vasıtasıyla besin maddesi ve su sağlamaktadır. Yani topraktaki bitki besin maddeleri sadece bitki kökleri tarafından değil, mikorizalar tarafından da alınmakta ve bitkiye ulaştırılmaktadır.

Gübre Uygulama Yöntemleri

Gübre Uygulama Yöntemleri

Gübrenin elle veya gübre dağıtıcı aletlerle toprak yüzeyine serpilerek uygulanmasıdır. Özellikle azotlu gübreler yüzeye serpilerek uygulanmaktadır. Ekimden önce olduğu gibi ekimden sonra veya bitki geliştikten sonra da uygulanabilmektedir. Sık ekimi yapılan bitkilere kolay gübreleme sağladığından tercih edilmektedir.

Gübrelemenin Önemi

Gübrelemenin Önemi

Tarla Denemeleri Metodu : Bilinen en eski yöntemdir. Gübre ihtiyacının belirlenmesinde en doğru sonucu verir. Ancak özellikle meyve ağaçlarında, çok yıllık oluşları ve uzun sürede verime yatmaları bu yöntemin uygulamasını zorlaştırmaktadır. Öte yandan yöntemin uzun zaman alması da bir başka dezavantajdır.

Bitki Besleme - Kategorisinin En Çok Okunan Konuları
Fosforlu Gübreler

Fosforlu Gübreler

Bitki büyümesinde mutlak gerekli gübrelerden birisi de fosforlu gübrelerdir, halk arasında “taban gübresi” olarak da bilinir. Fosfor olmadan bitkide hücre çoğalması ve büyüme olmaz. Yeni köklerin, çiçek ve çiçek tozunun, tohum ve meyvenin teşekkül etmesi için bitkilerin mutlak surette fosfora ihtiyacı vardır. Fosfor, bitkilerin olgunlaşmasını hı...

Azotlu Gübreler

Azotlu Gübreler

Bitkiler için mutlak gerekli gübrelerden en önemlisi azotlu gübrelerdir. Toprakta bulunan azot miktarı bitkilerin sağlıklı olarak büyümesi, kaliteli ve yüksek oranda mahsul vermesi için yeterli değildir. Bu bakımdan bitkinin ihtiyacı olan azotun, azotlu gübrelerle toprağa verilmesi gerekmektedir. Türkiye topraklarının %93 ünde azot yeterli seviy...

Bitki Besin Elementleri Ve Görevleri

Bitki Besin Elementleri Ve Görevleri

Bitkilerin ihtiyaç duydukları 20 tane mutlak gerekli bitki besin elementleri vardır. 1-Hidrojen 2-Oksijen 3-Karbon 4-Azot 5-Fosfor 6-Potasyum 7-Kalsiyum 8-Magnezyum 9-Kükürt 10-Bor 11-Bakır 12-Demir 13-Klor 14-Mangan 15-Molibden 16-Çinko 17-Nikel 18-Silisyum 19-Kobalt 20-Sodyum Hidrojen, Oksijen, Karbon. Bu üç element hava ve suda bulunur. Foto...

Mikro Besin Elementleri

Mikro Besin Elementleri

NPK gübreleri de denilen Azot, Fosfor ve Potas üçlüsünden başka, Kalsiyum (Ca), Magnezyum (Mg), Kükürt (S), Çinko (Zn), Bor (B), Bakır (Cu), Mangan (Mn), Demir (Fe), Molibden (Mo), Klor (Cl), Sodyum (Na), Silisyum (Si) gibi elementler de bitkinin normal gelişmesi için gereklidir.

Bitkilerde Azot Eksikliği

Bitkilerde Azot Eksikliği

Toprağın temel ihtiyaç besinlerinden biridir. Bitkinin yeşil aksamının gelişimini sağlar. Toprakta hareketli bir elementtir. Sulama suyuyla aşağılara doğru hareket eder. Amonyum, Üre  ve  Nitrat (nitrit) şeklinde formları bulunur. Kışı soğuk geçen bölgelerde, sonbaharda amonyumlu gübrelerin azot kaybı olmaksızın toprağa vermek  mümkündür. Azotlu...

Fosfor (dap Map)

Fosfor (dap Map)

Fosfor, hücre çekirdeğinin esasını teşkil eden temel besin maddesidir. Bitkinin gelişmesini, çiçeklenmesini, meyvenin olgunlaşmasını, ürün kalitesinin iyileşmesini sağlar. Kuvvetli bir kök sistemini oluşturur. Kuvvetli kök sistemi, bitkinin topraktan besin maddeleri alımını kolaylaştırır. Ayrıca çiçek oluşumu için gereklidir. Bitkileri yeşil aks...

Potasyum (potasyum Sülfat   Potasyum Nitrat)

Potasyum (potasyum Sülfat Potasyum Nitrat)

Özellikle meyve oluşumu ve gelişimi için gerekli temel besin maddesidir. Potasyum bitki büyümesini çabuklaştırır ve verimini artırır. Potasyum, bitki metabolizmasında fotosentez sonucu elde edilen ürünlerin, faydalı olacağı bölgelere taşınmasını sağlar. Su dengesini ayarlar. Potasyum, azot ile birlikte ürünü artırır ve düzenli meyve tutumu ve ol...

BİZİ TAKİP EDİN

Facebook Twitter Rss İletişim

YENİ PROJEMİZ

sorhocam

SPONSORUMUZ

İntfa

Ziraattube veritabanında (26) kategoride toplam (2493) içerik vardır! Ayrıca sitemizi şuan 5206 kişi gezmektedir.

Copyright 2011 - 2014 Tüm hakları saklıdır.| Project by Arafa KARAÇELEBİ

Sayfa Yüklenme Süresi : 0,11 saniye.

Yukarı Çık